"JLPT için tam olarak hangi kanjileri ezberlemem gerekiyor?" Sınava hazırlanan hemen herkesin sorduğu ilk soru bu. Bir liste arıyorsun: şu 100 kanjiyi öğren, geç, bitsin.
En dürüst cevabı baştan verelim, çünkü tüm çalışma planın buna bağlı: JLPT resmi bir kanji ya da kelime listesi yayımlamaz. İnternette dolaşan "N5 için şu 103 kanji" türü listeler resmi değildir; bunlar geçmiş sınavlara ve genel gözleme dayanan gayriresmi tahminlerdir.
Korkma, bu kötü bir haber değil. Aslında çalışma şeklini doğru yola sokan bir haber. Çünkü sınav belirli bir listeyi ezberleyip ezberlemediğini değil, o seviyedeki Japoncayı genel olarak anlayıp anlamadığını ölçer.
一Moji-goi bölümü tam olarak nedir?
JLPT'nin kelime ve kanji kısmının Japonca adı moji-goi (文字・語彙). Burada "moji" (文字) harf, yani kanji ve okunuş bilgisi demek; "goi" (語彙) ise kelime hazinesi, yani söz varlığı demek. Birlikte düşünüldüğünde bu bölüm şunu ölçer: bir 語ご yazısını gördüğünde okunuşunu biliyor musun, doğru anlamı seçebiliyor musun, cümlede yerinde kullanabiliyor musun.
Sınav gününde bu bölüm tek başına ayrı puanlanmaz. Kelime ve gramer "Dil Bilgisi" başlığı altında birlikte değerlendirilir. N1 ve N2'de Dil Bilgisi 0-60 arası kendi bölümüdür; N3, N4 ve N5'te ise Dil Bilgisi ile Okuma birleşik bir blokta puanlanır. Yani kelime-kanjiyi iyi bilmek sadece o soruları değil, okuma puanını da doğrudan kaldırır.
二Peki kaç kelime ve kanji? (Hepsi gayriresmi tahmin)
Şimdi en çok merak edilen kısma gelelim, ama bir uyarıyla: aşağıdaki sayıların hiçbiri resmi değildir. JLPT bu rakamları açıklamaz. Dolaşan tüm sayılar, geçmiş sınavları analiz eden öğretmen ve öğrencilerin yaygın tahminleridir. Bunları kesin bir sınır değil, kabaca bir hedef olarak düşün.
Kanji tarafında yaygın tahminlere göre kabaca şöyle bir tablo dolaşır:
- N5: yaklaşık 80-100 kanji (gayriresmi tahmin)
- N4: yaklaşık 300 kanji (gayriresmi tahmin)
- N3: yaklaşık 650 kanji (gayriresmi tahmin)
- N2: yaklaşık 1.000 kanji (gayriresmi tahmin)
- N1: 2.000'in üzerinde kanji (gayriresmi tahmin)
Kelime hazinesi tarafında da benzer tahminler dolaşır; örneğin N5 için birkaç yüz, N1 için on binin üzerinde kelime gibi rakamlar geçer. Ama yine tekrar edelim: bunlar resmi sayılar değil, gözleme dayanan tahminlerdir. Bir sayının "kesin" diye sunulduğu her yerde temkinli ol.
Bu tahminlere takılıp panik yapmana gerek yok. Kimse sınavda "N3 listesindeki 650 kanjinin 651'incisini" sormuyor; sınav o seviyedeki metinleri okuyabiliyor musun ona bakıyor. Sayılar sana bir büyüklük hissi versin diye var, ezberlenecek bir kutsal liste olduğu için değil.
三O zaman nasıl çalışmalı? 4 sağlam yöntem
Liste olmadığına göre "doğru" kelimeleri nasıl seçeceksin? Cevap: en sık geçen, gerçek metinlerde karşına çıkan kelimelerle çalışacaksın. Aşağıdaki dört yöntem tam da bunu sağlam temele oturtur.
1. Aralıklı tekrar (SRS) ile pekiştir
Aralıklı tekrar (İngilizcesi SRS, spaced repetition system), bir kelimeyi ya da kanjiyi tam unutmaya yakın olduğun anda yeniden karşına çıkaran bir sistemdir. Her doğru hatırladığında bir sonraki tekrara kadar geçen süre uzar. Böylece yüzlerce kelimeyi az tekrarla kalıcı hafızaya taşırsın.
Neden işe yarar? Çünkü beyin, "yeni öğrendim" sandığın bilgiyi hızla siler. Tam silmeden önce bir kez daha görmek, o izi derinleştirir. Günde 100 kelimeyi göz gezdirip geçmek yerine, günde 10-15 yeni kelime ekleyip eskileri düzenli tekrar etmek çoğu öğrencide çok daha iyi sonuç verir.
2. Kanjiyi radikallerine ayırarak öğren
Kanji rastgele çizgiler değildir. Her karakter radikal denen daha küçük, tanıdık parçalardan oluşur. Örneğin 休やす kanjisi 人 (insan) ve 木 (ağaç) bileşenlerinden oluşur: bir ağacın altında dinlenen insan. Parçaları tanıdığında karmaşık görünen bir kanjiyi "sıfırdan" değil, "bildiğin parçalardan" öğrenirsin.
Bu yüzden kanji ezberini kuru çizgi tekrarına çevirme. Bileşenleri ve onları birleştiren küçük bir hatırlatıcı hikayeyi (mnemonic) kullan. Kanjiyi nasıl kalıcı ezberleyeceğini adım adım anlatan ayrı bir rehberimiz var: kanji nasıl ezberlenir yazısı bu konuyu derinlemesine ele alıyor.
3. Kanjiyi tek başına değil, kelimeler içinde öğren
Bir kanjiyi yalnız "anlamıyla" ezberlemek yeterli değildir, çünkü Japoncada bir kanjinin genellikle birden fazla okunuşu vardır (on'yomi ve kun'yomi) ve bu okunuşlar asıl anlamını kelime içinde kazanır. 生せい kanjisini tek başına "hayat" diye ezberlersen, onu 学生 (gakusei, öğrenci) ya da 生まれる (umareru, doğmak) içinde gördüğünde tanıyamayabilirsin.
Çözüm: her kanjiyi en az birkaç gerçek kelime içinde gör. Böylece hem okunuşlar yerine oturur hem de moji-goi bölümündeki "bu kelimenin okunuşu nedir" sorularına doğal olarak hazırlanırsın. Kanji ve örnek kelimeleri bir arada görmek istersen kanji bölümümüze göz atabilirsin.
4. Okuyarak kelime hazinesini büyüt
Hiçbir kelime listesi, gerçek metin okumanın yerini tutmaz. Seviyene uygun bir şeyler okuduğunda kelimeleri tek tek değil, bağlam içinde öğrenirsin: hangi kelime hangi durumda kullanılıyor, hangi kanji hangi okunuşla geliyor. Üstelik bu, gerçek sınav formatına da en yakın çalışmadır, çünkü JLPT zaten metinleri anlayıp anlamadığını ölçer.
Başlangıçta basit hikayeler, çocuk kitapları ya da sadeleştirilmiş haberler iş görür. Önemli olan her okumada birkaç yeni kelime yakalayıp bunları tekrar listene eklemek. Okuma stratejisini ayrıntılı anlatan okuma ve dil bilgisi rehberimize de bakabilirsin.
四Sınava ne kadar kala çalışmalı?
Kelime ve kanji, "son hafta ezberlenecek" bir konu değildir. Çünkü tahmini sayılar bile gösteriyor ki bu, en çok zaman isteyen kısım. N5 seviyesinde birkaç yüz kelimeyi birkaç ayda toparlayabilirsin, ama N2-N1 seviyesinde binlerce kelime ve kanji söz konusu; bunlar ancak aylara yayılmış düzenli tekrarla oturur.
Pratik bir kural: yeni kelime ve kanjiyi sınavdan aylar önce öğrenmeye başla, son haftalarda ise yeni şey eklemeyi azaltıp tekrara ve sınav formatına alışmaya ağırlık ver. Son birkaç hafta öğrenme değil, sağlamlaştırma zamanıdır.
五Özet
- Resmi bir kanji/kelime listesi YOKTUR; dolaşan tüm sayılar gayriresmi tahmindir.
- Moji-goi (文字・語彙) harf ve kelime bölümüdür; okuma puanının da temelidir.
- Kelime ve kanjiyi aralıklı tekrar (SRS) ile pekiştir.
- Kanjiyi radikallerine ayır ve tek başına değil kelimeler içinde öğren.
- Gerçek metin okuyarak kelime hazineni büyüt; sınava aylar önceden başla.
Listenin peşinden koşmayı bırakıp gerçek Japoncayı tanımaya başladığın gün, JLPT moji-goi bölümü çok daha az korkutucu olur. Sen anladıkça seviyene hazırsın demektir, ezberlenecek gizli bir tablo yüzünden değil. Kanji Nanji ile bugün başla; kanjiyi, kelimeyi ve okumayı tek bir akışta, aralıklı tekrarla çalış.
Sık sorulan sorular
JLPT'nin resmi bir kanji ya da kelime listesi var mı?
Hayır. JLPT resmi bir kanji ya da kelime listesi yayımlamaz. İnternette dolaşan listeler ve sayılar gayriresmi tahminlerdir; geçmiş sınavlara ve genel gözleme dayanır. Sınav belirli bir listeyi değil, o seviyedeki Japoncayı genel olarak anlayıp anlamadığını ölçer.
JLPT seviyeleri için kaç kanji bilmek gerekir?
Bunlar yalnızca gayriresmi tahmindir: N5 için yaklaşık 80-100, N4 için ~300, N3 için ~650, N2 için ~1.000, N1 için 2.000'in üzerinde kanji. Hiçbiri resmi sayı değildir; kabaca bir hedef olarak düşünülmelidir.
Moji-goi (文字・語彙) ne demek?
Moji (文字) harf, yani kanji ve okunuş bilgisi; goi (語彙) ise kelime hazinesi, yani söz varlığı demektir. Birlikte JLPT'nin kelime ve kanji bölümünü oluşturur. Sınav gününde bu bölüm gramerle birlikte "Dil Bilgisi" başlığı altında puanlanır.
Kanjiyi tek tek mi yoksa kelimeler içinde mi çalışmalıyım?
Kelimeler içinde. Japoncada bir kanjinin genellikle birden fazla okunuşu vardır ve bu okunuşlar asıl anlamını kelime içinde kazanır. Kanjiyi gerçek kelimeler içinde görmek hem okunuşları yerleştirir hem de sınav sorularına doğal olarak hazırlar.
JLPT kelime ve kanji çalışmasına ne kadar önceden başlamalıyım?
Mümkün olduğunca erken, çünkü en çok zaman isteyen kısım budur. Yeni kelime ve kanjiyi sınavdan aylar önce öğrenmeye başla; son haftalarda yeni şey eklemeyi azaltıp tekrara ve sınav formatına alışmaya ağırlık ver.
Kanji Nanji'de kanji, kelime, dilbilgisi ve JLPT hazırlığı tek yerde, Türkçe. Mochi seninle 15 dakikada başlatıyor.
Ücretsiz başla →Kanji Nanji'nin öğrenme rehberlerini hazırlayan editör ekibidir. Japonca öğrenmenin kafa karıştırıcı olabileceğini bilir ve yolu adım adım, anlaşılır biçimde göstermeyi amaçlar.